Maski i dogmaty. Czy Przemysław Czarnek to współczesne wcielenie dawnych doktrynerów?

W polskiej debacie publicznej od lat obserwujemy zjawisko, które u wielu wywołuje głęboki sprzeciw – instrumentalne wykorzystywanie religii, tradycji i Boga do bieżącej walki politycznej. Jedną z najbardziej wyrazistych postaci tego nurtu stał się Przemysław Czarnek. Jego agresywna, autorytarna retoryka, podszyta rzekomą troską o moralność narodu, zmusza do postawienia fundamentalnego pytania: czy ta postawa naprawdę ma cokolwiek wspólnego z wiarą? A może to jedynie sprawdzony, historyczny mechanizm kontroli?

Dla uważnego obserwatora historii i polityki, spektakl serwowany przez tego typu działaczy wywołuje potężne poczucie déja vu. Choć na sztandarach wypisane są dziś inne hasła, metodyka działania pozostaje uderzająco znajoma. Przypomina ona najgorsze wzorce z czasów minionego systemu. Wtedy również marksistowscy doktrynerzy i partyjni aparatczycy – kiedy tylko grunt palił im się pod nogami – potrafili bez mrugnięcia okiem odwoływać się do Boga, Biblii i narodowej tradycji. Robili to nie z porywu serca, ale z czystego pragmatyzmu, by uwiarygodnić swoją władzę w oczach tradycyjnego społeczeństwa i stłumić jakikolwiek opór.

Dziś mechanizm jest ten sam, zmieniły się tylko dekoracje:

• Monopol na prawdę i dekretowanie rzeczywistości: Przekonanie o własnej nieomylności idzie w parze z agresywnym dzieleniem obywateli. Wystarczy wspomnieć niesławne słowa Czarnka o osobach LGBT, które według niego „nie są równe ludziom normalnym”. To klasyczny język wykluczenia, żywcem wyjęty z podręczników propagandy systemów totalitarnych, w których to partia decydowała, kto mieści się w „normie”, a kto z niej wypada.
• Ideologizacja i ręczne sterowanie edukacją: Próba wtłoczenia szkolnictwa w jedyne słuszne, sztywne ramy ideologiczne była fundamentem PRL-u. Współcześnie odzwierciedlały to projekty ustaw typu „Lex Czarnek”, zmierzające do centralizacji władzy nad szkołami i eliminacji organizacji niezależnych. Do tego dochodzi forsowanie specyficznej inżynierii społecznej – jak choćby oficjalne postulaty ministerstwa dotyczące konieczności ugruntowania u dziewcząt „cnót niewieścich” czy rzekomej „roli powołanej przez Boga”, sprowadzającej kobiety wyłącznie do rodzenia dzieci, co budzi silny opór środowisk akademickich.
• Moralny szantaż i religijny determinizm: Wykorzystywanie haseł absolutnych jako tarczy strzelniczej. Sformułowania Czarnka, takie jak „Polska albo będzie chrześcijańska, albo jej nie będzie”, stawiają sprawę na ostrzu noża. Kto nie zgadza się z linią partii, automatycznie staje się wrogiem narodu i wiary. Nawet w bieżących sporach politycznych Czarnek potrafi rzucić hasłem, że „Pan Bóg jak chce kogoś ukarać, to mu rozum odbiera”, samozwańczo obsadzając się w roli recenzenta boskich wyroków.

To nie jest autentyczny konserwatyzm budowany na szacunku, tradycji i dialogu. To agresywny, państwowy dogmatyzm, który posługuje się Ewangelią jak pałką na ideologicznych oponentów. Prawdziwa wiara i przywiązanie do wartości nie potrzebują krzyku, ministerialnych dekretów ani politycznego przymusu. Kiedy polityk próbuje być bardziej papieski od papieża i głośniej od hierarchów krzyczy o Bogu, zazwyczaj nie chodzi mu o zbawienie dusz, ale o betonowanie własnego elektoratu i ordynarną walkę o polityczne przetrwanie.

Historia uczy, że każda próba budowania władzy na fundamencie przymusu światopoglądowego i fałszywej pobożności kończy się tak samo – społecznym zniechęceniem i laicyzacją. Ci, którzy najgłośniej powołują się na Biblię w celach czysto partyjnych, na koniec dnia wyrządzają największą szkodę wartościom, których rzekomo tak zaciekle bronią.